بازار هند برای محصولات غذایی ایران؛ کدام کالاها شانس بیشتری دارند؟
.jpg?width=50&height=50&name=Aresa%20Logo%20(1).jpg)
هند چه محصولات غذایی از ایران وارد میکند؟ فرصتهای صادراتی برای شرکتهای ایرانی
بازار مواد غذایی هند برای صادرکنندگان ایرانی فقط به دلیل جمعیت بیش از ۱.۴ میلیارد نفری این کشور اهمیت ندارد. موضوع مهمتر این است که هند با وجود تولید بسیار گسترده کشاورزی و غذایی، در برخی گروههای محصول همچنان واردکننده بزرگی است و ایران در تعدادی از این بازارها از قبل جایگاه قابل توجهی دارد.
اطلاعات رسمی سفارت هند در تهران، سیب، پسته، خرما و کیوی را در میان محصولات مهم صادراتی ایران به هند قرار میدهد. از طرف دیگر، دادههای تجارت بینالمللی نشان میدهند جایگاه ایران در این محصولات یکسان نیست؛ در بعضی بازارها ایران یکی از تأمینکنندگان اصلی هند است و در برخی دیگر، با وجود ظرفیت صادراتی، سهم مستقیم ایران هنوز بسیار محدود است.
منبع: سفارت هند در تهران
برای صادرکننده ایرانی، همین تفاوت اهمیت زیادی دارد. سؤال مناسب این نیست که «هند چه مواد غذایی وارد میکند؟»؛ بلکه باید پرسید:
هند چه محصولی وارد میکند که ایران در آن مزیت واقعی و قابل اثبات دارد؟
برای آشنایی با ساختار کلی صنعت و بازار غذایی این کشور، مقاله مادر آرسا درباره بازار صنایع غذایی هند و فرصتهای آن برای شرکتهای ایرانی تصویر کاملتری از بازار ارائه میکند.
بررسی بازار صنایع غذایی هند برای شرکتهای ایرانی
تجارت ایران و هند در چه وضعیتی قرار دارد؟
براساس اطلاعات منتشرشده از سوی سفارت هند در تهران و وزارت بازرگانی هند، حجم تجارت دو کشور در سال مالی ۲۰۲۵–۲۰۲۶ حدود ۱.۶۳ میلیارد دلار بوده است.
از این رقم، هند حدود ۱.۲۵ میلیارد دلار کالا به ایران صادر کرده و حدود ۳۷۰ میلیون دلار کالا از ایران وارد کرده است. در سال مالی قبل، یعنی ۲۰۲۴–۲۰۲۵، واردات هند از ایران حدود ۴۴۰ میلیون دلار بود.
منبع: سفارت هند در تهران
ترکیب تجارت دو کشور نیز قابل توجه است. در حالی که اقلامی مانند برنج باسماتی، چای و شکر در صادرات هند به ایران اهمیت دارند، میوه تازه و خشکبار از اقلام اصلی صادرات غیرنفتی ایران به هند هستند.
منبع: وزارت امور خارجه هند
این موضوع نشان میدهد بخش کشاورزی و غذایی یکی از حوزههایی است که ایران در آن نهتنها ظرفیت بالقوه، بلکه حضور تجاری اثباتشده در بازار هند دارد.
مهمترین فرصتهای فعلی ایران در بازار غذایی هند کداماند؟
دادههای سال ۲۰۲۴ تصویر نسبتاً روشنی از جایگاه ایران در چند محصول اصلی ارائه میکنند.
پسته: کل واردات هند حدود ۲۶۶.۴ میلیون دلار و واردات مستقیم از ایران حدود ۱۲۳.۵ میلیون دلار بوده است. سهم ایران از ارزش بازار وارداتی هند حدود ۴۶ درصد برآورد میشود.
سیب تازه: هند حدود ۴۱۷.۶ میلیون دلار واردات داشته و حدود ۹۵.۱ میلیون دلار آن از ایران تأمین شده است. سهم ایران حدود ۲۳ درصد بوده است.
خرما: واردات هند حدود ۲۸۶.۲ میلیون دلار بوده که حدود ۴۵.۳ میلیون دلار آن مستقیماً از ایران تأمین شده است. سهم ایران حدود ۱۶ درصد بوده است.
زعفران: بازار وارداتی هند حدود ۳۷.۷ میلیون دلار بوده، اما واردات مستقیم ثبتشده از ایران تنها حدود ۰.۱ میلیون دلار بوده است.
کشمش: هند حدود ۸۹.۲ میلیون دلار واردات داشته، اما سهم مستقیم ایران در آمار ثبتشده بسیار محدود بوده است.
منبع: بانک جهانی و آمار تجارت سازمان ملل
نکته مهم این است که بزرگی بازار بهتنهایی معیار فرصت نیست. جایگاه فعلی ایران، رقبا، تعرفه، شرایط محصول و ساختار توزیع باید همزمان بررسی شوند.
پسته؛ یکی از قویترین فرصتهای اثباتشده ایران
پسته مهمترین نمونهای است که نشان میدهد بازار هند برای محصول ایرانی صرفاً یک بازار بالقوه نیست.
در سال ۲۰۲۴ هند حدود ۲۶۶.۴ میلیون دلار پسته وارد کرد. بیش از ۱۲۳.۵ میلیون دلار آن مستقیماً از ایران تأمین شد؛ یعنی ایران از نظر ارزش حدود ۴۶ درصد بازار وارداتی هند را در اختیار داشت. آمریکا با حدود ۱۱۱ میلیون دلار رقیب اصلی ایران بود.
منبع: بانک جهانی و آمار تجارت سازمان ملل – بازار پسته هند
روند چندساله نیز مهم است.
واردات پسته هند از جهان از حدود ۱۶۸.۹ میلیون دلار در سال ۲۰۲۲ به ۲۰۹.۹ میلیون دلار در ۲۰۲۳ و ۲۶۶.۴ میلیون دلار در ۲۰۲۴ افزایش یافت.
در همین دوره، واردات مستقیم هند از ایران از حدود ۴۹ میلیون دلار در سال ۲۰۲۲ به ۵۱.۷ میلیون دلار در ۲۰۲۳ و سپس به بیش از ۱۲۳ میلیون دلار در ۲۰۲۴ رسید.
این یعنی در فاصله دو سال، ارزش بازار وارداتی پسته هند حدود ۵۸ درصد رشد کرده و صادرات ثبتشده ایران به هند نیز بیش از دو برابر شده است.
گزارش سال ۲۰۲۵ وزارت کشاورزی آمریکا نیز تأیید میکند که هند تولید تجاری قابل توجهی از پسته ندارد و برای تأمین مصرف خود به واردات وابسته است. برای سال ۲۰۲۵–۲۰۲۶، واردات و مصرف پسته هند حدود ۵۵ هزار تن پیشبینی شده است.
منبع: وزارت کشاورزی آمریکا
این گزارش همچنین اشاره میکند که پسته ایرانی از نظر طعم و کاربرد سنتی برای مصرفکننده هندی شناختهشده است، در حالی که پسته آمریکایی طی سالهای اخیر با اتکا به اندازه یکنواختتر، ثبات کیفیت و تأکید بیشتر بر ایمنی غذایی سهم بیشتری از بازار گرفته است.
این نکته برای صادرکننده ایرانی بسیار مهم است.
فرصت آینده پسته ایران فقط در افزایش حجم صادرات فلهای نیست؛ بلکه میتواند در زمینههای زیر نیز باشد:
- درجهبندی یکنواختتر
- بستهبندی خردهفروشی
- محصولات مناسب صنعت شیرینی و قنادی هند
- پسته مغز شده و شکسته برای مصرف صنعتی
- کنترل بهتر کیفیت و ایمنی
- عرضه منظم و قابل پیشبینی
بنابراین پسته را میتوان در حال حاضر یکی از اولویتهای درجه اول بازار هند برای صنایع غذایی ایران دانست.
سیب؛ ایران در میان مهمترین تأمینکنندگان هند
سیب تازه دومین نمونه بسیار مهم است.
در سال ۲۰۲۴ هند حدود ۴۱۷.۶ میلیون دلار سیب تازه وارد کرد و ایران با حدود ۹۵.۱ میلیون دلار، یکی از بزرگترین تأمینکنندگان هند از نظر ارزش ثبتشده بود. ترکیه، افغانستان، آمریکا و آفریقای جنوبی از دیگر تأمینکنندگان مهم بودند.
منبع: بانک جهانی و آمار تجارت سازمان ملل – بازار سیب هند
دادههای جدیدتر نیز جایگاه ایران را تأیید میکنند.
براساس گزارش سال ۲۰۲۵ درباره بازار سیب هند، در سال بازاریابی ۲۰۲۴–۲۰۲۵ این کشور حدود ۵۱۰ هزار تن سیب وارد کرد و ایران با حدود ۱۳۹ هزار تن و سهم ۲۷ درصدی بزرگترین تأمینکننده بود. ترکیه با ۱۹ درصد در رتبه بعدی قرار داشت.
منبع: سازمان توسعه صادرات محصولات کشاورزی و غذایی هند
این حجم نشان میدهد سیب ایران در بازار هند دارای مسیر تجاری، واردکننده و تقاضای تثبیتشده است.
اما برخلاف پسته و خرما، سیب محصولی فسادپذیر است. بنابراین مزیت صادراتی فقط به قیمت محصول در باغ یا سردخانه بستگی ندارد.
برای حفظ و توسعه این بازار، عواملی مانند:
- کیفیت و یکنواختی محصول
- اندازه و درجهبندی
- سردخانه
- حملونقل مناسب
- زمانبندی ورود به بازار هند
- ضایعات در مسیر
- شرایط قرنطینه گیاهی
- بستهبندی صادراتی
اهمیت زیادی دارند.
به همین دلیل، سیب را باید یک فرصت بزرگ اما نیازمند مدیریت حرفهای زنجیره سرد و صادرات دانست.
خرما؛ هند یکی از بزرگترین بازارهای جهان است
بازار خرمای هند از نظر اندازه بسیار قابل توجه است.
در سال ۲۰۲۴ هند حدود ۲۸۶.۲ میلیون دلار و بیش از ۵۲۶ هزار تن خرما وارد کرد و از نظر ارزش یکی از بزرگترین بازارهای وارداتی جهان بود.
ایران در همان سال حدود ۴۵.۳ میلیون دلار خرما به هند صادر کرد که حدود ۱۶ درصد ارزش واردات این کشور را تشکیل میداد.
امارات متحده عربی و عراق دو تأمینکننده بزرگتر بودند و پس از آنها ایران قرار داشت.
منبع: بانک جهانی و آمار تجارت سازمان ملل – بازار خرمای هند
روند ایران نیز مثبت بوده است. صادرات ثبتشده خرمای ایران به هند از حدود ۳۷.۵ میلیون دلار در سال ۲۰۲۳ به ۴۵.۳ میلیون دلار در ۲۰۲۴ افزایش یافت؛ رشدی بیش از ۲۰ درصد در یک سال.
نکته مهمتر اینکه در سال ۲۰۲۴ هند بزرگترین مقصد ثبتشده خرمای ایران در دادههای بانک جهانی بود.
این موضوع جایگاه هند را برای تولیدکنندگان و صادرکنندگان خرمای ایران بسیار مهم میکند.
اما بازار خرما یک بازار واحد نیست. محصول ارزانقیمت برای مصرف انبوه، خرمای باکیفیت برای خردهفروشی، خرمای بستهبندیشده و محصول مورد استفاده در صنایع غذایی، مشتریان و قیمتهای متفاوتی دارند.
برای شرکت ایرانی، انتخاب نوع خرما، سطح کیفی، شکل بستهبندی و مشتری هدف میتواند از افزایش ساده حجم صادرات مهمتر باشد.
کیوی و سایر میوههای تازه؛ بازار موجود اما حساس
سفارت هند در تهران، کیوی ایرانی را نیز در کنار سیب، پسته و خرما از محصولات مهم صادراتی ایران به هند معرفی میکند.
منبع: سفارت هند در تهران
در سطح گستردهتر، گزارش بازار هند نشان میدهد واردات میوه تازه این کشور در سال ۲۰۲۴ حدود ۷۴۹ میلیون دلار بوده و ایران با حدود ۱۲ درصد سهم تأمین، در کنار ترکیه و آفریقای جنوبی یکی از تأمینکنندگان مهم این گروه بوده است.
منبع: سازمان توسعه صادرات محصولات کشاورزی و غذایی هند
البته این سهم مربوط به کل گروه میوه تازه است و نباید آن را مستقیماً به کیوی نسبت داد.
آنچه میتوان با اطمینان گفت این است که ایران از قبل در زنجیره تأمین میوه تازه هند حضور دارد و توسعه صادرات کیوی و سایر میوههای مناسب باید بر پایه مزیت زمانی، کیفیت، قیمت و زنجیره سرد بررسی شود.
در این بخش نیز بستهبندی و حمل مناسب نقشی اساسی دارد؛ زیرا بخشی از مزیت قیمت میتواند در صورت ضایعات بالا در مسیر از بین برود.
گردو؛ فرصتی که کمتر درباره آن صحبت میشود
گردو یکی از یافتههای قابل توجه در بررسی بازار هند است.
براساس گزارش سال ۲۰۲۵ وزارت کشاورزی آمریکا، واردات گردوی هند در سال ۲۰۲۵–۲۰۲۶ حدود ۷۵ هزار تن پیشبینی شده است.
در دوره سپتامبر ۲۰۲۴ تا ژوئن ۲۰۲۵، ایران حدود ۴۱۵۱ تن گردو به هند عرضه کرده و نزدیک به ۸ درصد بازار وارداتی را در اختیار داشته است.
شیلی با ۴۶ درصد، آمریکا با ۲۷ درصد و افغانستان با ۱۵ درصد، سه تأمینکننده اصلی بودند.
منبع: وزارت کشاورزی آمریکا
این یعنی ایران در گردو نیز حضور واقعی دارد؛ هرچند فاصله آن با رقبا قابل توجه است.
از طرف دیگر، همین گزارش نشان میدهد تعرفه پایه واردات گردو به هند ۱۰۰ درصد است.
بنابراین گردو نمونه خوبی از تفاوت میان بازار بزرگ و فرصت تجاری ساده است.
تقاضا وجود دارد، ایران سهم بازار دارد، اما هزینه ورود بالاست. برای شرکت ایرانی، این بازار بیشتر مناسب محصولی است که از نظر کیفیت، نوع مغز، قیمت یا مشتری صنعتی مزیت مشخصی داشته باشد.
زعفران؛ بازار بزرگ، سهم مستقیم ایران بسیار کوچک
زعفران شاید یکی از جالبترین تناقضهای این بررسی باشد.
در سال ۲۰۲۴ هند حدود ۳۷.۷ میلیون دلار زعفران وارد کرد و یکی از بزرگترین واردکنندگان این محصول در جهان بود.
اما سهم ثبتشده واردات مستقیم هند از ایران تنها حدود ۱۰۰ هزار دلار و ۳۴۲ کیلوگرم بود؛ یعنی کمتر از ۰.۳ درصد ارزش واردات هند.
افغانستان با حدود ۳۳.۹ میلیون دلار، سهم غالب بازار وارداتی هند را در اختیار داشت و پس از آن امارات قرار داشت.
منبع: بانک جهانی و آمار تجارت سازمان ملل – بازار زعفران هند
از دید تجاری، این عدد نباید به این نتیجه منجر شود که برای زعفران ایران در هند بازار وجود ندارد.
برعکس، بازاری حدود ۳۸ میلیون دلار وجود دارد اما سهم مستقیم ثبتشده ایران بسیار پایین است.
این اختلاف نشان میدهد قبل از هر تصمیم باید موضوعاتی مانند:
- ساختار واردات
- تعرفه
- مسیرهای تأمین
- استاندارد و آزمایش
- بستهبندی
- برند
- واردکنندگان اصلی
- مصرف صنعتی در مقابل مصرف خردهفروشی
بهطور جداگانه بررسی شوند.
بنابراین زعفران را در این مرحله نه یک فرصت تثبیتشده مانند پسته، بلکه یک فرصت استراتژیک نیازمند تحقیق عمیقتر طبقهبندی میکنیم.
کشمش؛ بازار بزرگ، اما فعلاً نه برای ایران
ایران صادرکننده شناختهشده کشمش در بازارهای جهانی است، اما دادههای هند تصویر متفاوتی نشان میدهند.
هند در سال ۲۰۲۴ حدود ۸۹.۲ میلیون دلار و بیش از ۳۰ هزار تن کشمش وارد کرد. تقریباً تمام بازار در اختیار افغانستان بود که بیش از ۸۵.۹ میلیون دلار از این واردات را تأمین کرد.
منبع: بانک جهانی و آمار تجارت سازمان ملل – بازار کشمش هند
ایران در دادههای واردات مستقیم هند سهم قابل توجهی ندارد.
این یافته مهم است؛ زیرا نشان میدهد نباید صرفاً بر اساس توان صادراتی ایران نتیجه بگیریم که هند نیز بازار طبیعی همان محصول است.
در مورد کشمش، ابتدا باید بررسی شود چرا افغانستان چنین تسلطی بر بازار هند دارد و سپس مشخص شود آیا ایران از نظر تعرفه، مسیر تجاری، نوع کشمش، قیمت یا کیفیت میتواند جایگاهی ایجاد کند یا خیر.
در شرایط فعلی، کشمش در مقایسه با پسته، سیب و خرما اولویت پایینتری برای اقدام فوری دارد.
بازار بزرگ بادام نیز الزاماً فرصت اصلی ایران نیست
هند یکی از بزرگترین واردکنندگان بادام جهان است، اما بررسی جزئیات نشان میدهد ایران در این بازار جایگاه محدودی دارد.
در دوره اوت ۲۰۲۴ تا ژوئن ۲۰۲۵، حدود ۸۵ درصد واردات بادام هند از آمریکا و حدود ۱۰ درصد از استرالیا تأمین شد. سهم ایران کمتر از یک درصد بود.
منبع: وزارت کشاورزی آمریکا
این مثال اهمیت زیادی دارد:
بازار یک میلیارد دلاری الزاماً به معنی فرصت مناسب برای صادرکننده ایرانی نیست.
وجود رقیب غالب، ساختار تعرفهای، نوع محصول مورد ترجیح بازار و شبکه تأمین تثبیتشده میتوانند ورود را دشوار کنند.
اولویتبندی فرصتهای صادراتی ایران به هند
بر اساس دادههای فعلی، میتوان بازارهای مورد بررسی را به چهار سطح تقسیم کرد.
اولویت بسیار بالا؛ بازار اثباتشده
پسته
بازار بزرگ، رشد تقاضا، نبود تولید تجاری قابل توجه در هند و سهم بسیار قابل توجه ایران.
سیب
ایران در سالهای اخیر یکی از بزرگترین و در برخی دورهها بزرگترین تأمینکنندگان هند بوده است.
خرما
هند یکی از مهمترین مقاصد خرمای ایران و بازاری بسیار بزرگ و تکرارشونده است.
اولویت بالا اما نیازمند مدیریت تخصصی
کیوی و برخی میوههای تازه
مسیر صادراتی وجود دارد، اما موفقیت به فصل، کیفیت، سردخانه، حمل و شرایط قرنطینه وابسته است.
گردو
ایران سهم قابل اندازهگیری دارد و تقاضای هند قابل توجه است، اما تعرفه بالا مانع مهمی محسوب میشود.
فرصت استراتژیک نیازمند بررسی عمیق
زعفران
اندازه بازار وارداتی قابل توجه است، اما سهم مستقیم ایران بسیار پایین است. قبل از ورود باید دلیل این شکاف مشخص شود.
محصولات فرآوریشده میوه و خشکبار بستهبندیشده
گزارش ۲۰۲۵ بازار هند، ارزش واردات گروه میوههای فرآوریشده و خشک را حدود ۶۲۴ میلیون دلار اعلام میکند و ایران حدود ۷ درصد سهم تأمین این گروه را داشته است.
منبع: سازمان توسعه صادرات محصولات کشاورزی و غذایی هند
این بخش میتواند امکان حرکت از صادرات ماده اولیه به محصول با ارزش افزوده بیشتر را ایجاد کند.
اولویت پایینتر در شرایط فعلی
کشمش و بادام
هر دو بازار وارداتی بزرگی دارند، اما در حال حاضر رقبا جایگاه بسیار قدرتمندتری نسبت به ایران دارند.
این به معنی کنار گذاشتن دائمی آنها نیست؛ بلکه به معنی آن است که منابع بازاریابی شرکت ایرانی بهتر است ابتدا روی فرصتهایی متمرکز شوند که شواهد تجاری قویتری دارند.
ایران در بازار هند چه مزیتهایی دارد؟
دادههای تجاری چند مزیت بالقوه ایران را نشان میدهند.
نخست، ایران در تعدادی از محصولات از قبل شناختهشده و پذیرفتهشده است. شرکت ایرانی برای معرفی پسته، خرما یا سیب از نقطه صفر شروع نمیکند.
دوم، فاصله جغرافیایی ایران با هند در مقایسه با بسیاری از تولیدکنندگان دورتر میتواند در برخی محصولات تازه و حساس به زمان مزیت ایجاد کند.
سوم، برای محصولاتی مانند پسته، گزارشهای بازار به آشنایی مصرفکننده هندی با طعم و ویژگی محصول ایرانی اشاره دارند.
اما این مزایا بهتنهایی کافی نیستند.
رقابت ایران با چه کشورهایی است؟
رقیب ایران در همه محصولات یکسان نیست.
در پسته، آمریکا مهمترین رقیب است.
در سیب، ترکیه، افغانستان، آمریکا، آفریقای جنوبی و نیوزیلند حضور دارند.
در خرما، امارات، عراق، عربستان، تونس و الجزایر از رقبای اصلی هستند.
در گردو، شیلی، آمریکا و افغانستان جایگاه بالاتری دارند.
در زعفران، افغانستان بازار وارداتی هند را تا حد زیادی در اختیار گرفته است.
بنابراین عبارت کلی «صادرات مواد غذایی به هند» برای تصمیم تجاری کافی نیست. هر محصول دارای بازار و ساختار رقابتی مستقل است.
صادرات فله یا محصول برنددار؟
یکی از تصمیمهای مهم شرکت ایرانی این است که آیا هند را بهعنوان بازار مواد اولیه و محصول فله هدف قرار دهد یا محصول بستهبندیشده برای مصرفکننده نهایی.
این دو مدل کاملاً متفاوتاند.
در فروش فلهای، واردکننده، عمدهفروش، صنایع شیرینی و مواد غذایی یا بستهبندیکننده هندی میتواند مشتری باشد.
در محصول نهایی، علاوه بر قیمت، موضوعاتی مانند طراحی بستهبندی، اندازه بسته، برچسب، برند، شبکه توزیع و تبلیغات اهمیت بیشتری پیدا میکنند.
برای مثال، در پسته میتوان بازار صنایع شیرینی و قنادی را از بازار آجیل بستهبندیشده جدا کرد.
در خرما نیز محصول عمده برای صنایع غذایی با خرمای ممتاز بستهبندیشده، مشتری و قیمت متفاوتی دارد.
این تفکیک باید پیش از یافتن مشتری انجام شود.
چارچوب رسمی همکاری کشاورزی ایران و هند
همکاری دو کشور در کشاورزی فقط به معاملات بخش خصوصی محدود نیست.
در سال ۲۰۱۸ ایران و هند تفاهمنامه رسمی همکاری در حوزه کشاورزی و صنایع وابسته امضا کردند. این تفاهمنامه حوزههایی مانند محصولات کشاورزی، باغبانی، ماشینآلات، فناوریهای پس از برداشت، قرنطینه گیاهی، فناوری بذر، دامپروری، توسعه لبنیات و بازاریابی کشاورزی را پوشش میدهد.
منبع: دولت هند
در فوریه ۲۰۲۴ نیز نخستین نشست کارگروه مشترک کشاورزی ایران و هند در دهلی برگزار شد و دو طرف بر افزایش همکاری و متعادلکردن تجارت محصولات کشاورزی تأکید کردند.
در بررسی منابع عمومی، هنوز فهرست مشخصی از پروژههای بزرگ مشترک صنایع غذایی ایران و هند که وارد مرحله اجرا شده باشند منتشر نشده است. بنابراین بهتر است تفاوت میان چارچوب همکاری دولتی، تجارت موجود و پروژه سرمایهگذاری مشترک واقعی حفظ شود.
چابهار چه نقشی در تجارت غذایی دو کشور دارد؟
بندر چابهار پروژه صنایع غذایی نیست، اما زیرساخت مهمی در روابط تجاری ایران و هند محسوب میشود.
در مه ۲۰۲۴، شرکت هندی بهرهبردار بندر و سازمان بنادر و دریانوردی ایران قرارداد بلندمدت ۱۰ ساله برای تجهیز و بهرهبرداری از پایانه شهید بهشتی چابهار امضا کردند. دولت هند این پروژه را یکی از پروژههای شاخص مشترک دو کشور معرفی کرده است.
منبع: دولت هند
برای تجارت محصولات کشاورزی و غذایی، توسعه مسیرهای حمل و لجستیک میتواند در بلندمدت اهمیت داشته باشد؛ بهخصوص برای کالاهایی که زمان، هزینه حمل و پایداری زنجیره تأمین در آنها تعیینکننده است.
قبل از انتخاب هند بهعنوان بازار صادراتی چه باید کرد؟
برای یک شرکت ایرانی، ترتیب منطقی تصمیمگیری میتواند چنین باشد:
۱. تعیین دقیق محصول و نوع بستهبندی
۲. مشخصکردن کد تعرفه کالا
۳. بررسی حجم واردات هند در چند سال اخیر
۴. بررسی سهم ایران
۵. شناسایی کشورهای رقیب
۶. بررسی متوسط قیمت وارداتی و سطح قیمت بازار
۷. بررسی تعرفه و هزینههای ورود
۸. بررسی الزامات بهداشتی، قرنطینه و برچسب
۹. انتخاب واردکننده یا توزیعکننده مناسب
۱۰. تعیین اینکه فروش فله، صنعتی یا مصرفکننده نهایی هدف اصلی است
فقط پس از طی این مراحل است که شرکت میتواند تصمیم بگیرد حضور در بازار هند از نظر اقتصادی توجیه دارد یا خیر.
رویدادهای تجاری و نمایشگاههای تخصصی مانند اینداسفود نیز زمانی ارزش بیشتری پیدا میکنند که شرکت از قبل محصول، مشتری و هدف مذاکرات خود را مشخص کرده باشد.
جمعبندی؛ بهترین فرصتهای امروز ایران در هند کداماند؟
تحلیل دادههای تجاری نشان میدهد فرصت صادرات مواد غذایی ایران به هند یک مفهوم کلی و مبهم نیست.
در چند گروه، شواهد بسیار روشن وجود دارد.
پسته، سیب و خرما در حال حاضر قویترین نمونههای تجارت تثبیتشده ایران با هند هستند.
کیوی و گردو نیز بازارهای قابل بررسیاند، اما موفقیت در آنها به شرایط فنی، تعرفهای و زنجیره تأمین وابستگی بیشتری دارد.
در مقابل، زعفران یک نمونه مهم از بازاری است که اندازه قابل توجهی دارد اما ایران سهم مستقیم بسیار کمی از آن گرفته است؛ بنابراین نیازمند مطالعه جداگانه و یافتن علت شکاف موجود است.
کشمش و بادام نیز نشان میدهند بزرگی بازار هند لزوماً به معنی مزیت فوری ایران نیست.
نتیجه اصلی برای شرکت ایرانی این است:
محصولی را برای هند انتخاب نکنید چون در ایران صادرکننده خوبی هستید؛ محصولی را انتخاب کنید که دادههای بازار هند نیز مزیت شما را تأیید کنند.
این رویکرد میتواند تصمیم صادراتی را از یک حدس تجاری به یک برنامه ورود مبتنی بر داده تبدیل کند.
منابع و مراجع
اطلاعات این مقاله با استفاده از منابع رسمی هند و منابع معتبر بینالمللی و با تمرکز بر تازهترین دادههای قابل مقایسه تهیه شده است.
- وزارت بازرگانی و صنعت هند
- سفارت هند در تهران
- وزارت امور خارجه هند
- بانک جهانی و آمار تجارت سازمان ملل
- وزارت کشاورزی آمریکا
- سازمان توسعه صادرات محصولات کشاورزی و غذایی هند
- دولت هند – همکاری کشاورزی ایران و هند
- دولت هند – بندر چابهار
توضیح: ارقام محصولبهمحصول این مقاله عمدتاً مربوط به سال تقویمی ۲۰۲۴ هستند، زیرا آخرین سال کامل قابل مقایسه در دادههای تجارت بینالمللی است. در مواردی مانند سیب، پسته و گردو از گزارشهای جدیدتر سال بازاریابی ۲۰۲۴–۲۰۲۵ و پیشبینی ۲۰۲۵–۲۰۲۶ نیز برای تشخیص روند استفاده شده است. این دورهها با یکدیگر جمع یا مستقیماً مقایسه نشدهاند.