بازار تجهیزات صنایع غذایی هند؛ کدام بخشها برای ماشینسازان ایرانی جذابترند؟
.jpg?width=50&height=50&name=Aresa%20Logo%20(1).jpg)
فرصتهای بازار ماشینآلات صنایع غذایی هند برای شرکتهای ایرانی
هند یکی از بزرگترین تولیدکنندگان محصولات کشاورزی و غذایی جهان است، اما این جایگاه به معنی خودکفایی کامل این کشور در ماشینآلات و فناوری صنایع غذایی نیست.
مطالعه تخصصی وزارت صنایع فرآوری مواد غذایی هند نشان میدهد که در سال مالی ۲۰۲۴، تقاضای داخلی این کشور برای ماشینآلات و تجهیزات صنایع غذایی حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ میلیارد روپیه بوده است. در همان دوره، حدود ۷۰ میلیارد روپیه ماشینآلات صنایع غذایی وارد هند شده و وابستگی کلی بازار به واردات حدود ۱۶.۵ تا ۱۷.۵ درصد برآورد شده است.
منبع: وزارت صنایع فرآوری مواد غذایی هند
این وابستگی در همه بخشهای صنعت یکسان نیست. در صنایعی مانند گوشت، نوشیدنی، شیرینی و شکلات و برخی فرآیندهای پیشرفته، سهم ماشینآلات خارجی بسیار بالاتر است؛ در حالی که در شکر، ادویه، چای و قهوه، تولیدکنندگان داخلی هند بخش بزرگتری از تقاضا را تأمین میکنند.
بنابراین سؤال اصلی برای ماشینساز ایرانی نباید فقط این باشد که:
«آیا هند بازار بزرگی برای ماشینآلات صنایع غذایی است؟»
بلکه باید پرسید:
«در کدام بخش از صنعت غذایی هند هنوز شکاف فناوری یا وابستگی به تجهیزات خارجی وجود دارد و ماشین ایرانی چه مزیتی برای پرکردن این شکاف دارد؟»
برای شناخت تصویر کلان صنایع غذایی هند، مطالعه مقاله مادر آرسا نیز میتواند نقطه شروع مناسبی باشد:
فرصتهای بازار صنایع غذایی هند برای شرکتهای ایرانی
بازار ماشینآلات صنایع غذایی هند چقدر بزرگ است؟
مطالعه رسمی هند نشان میدهد تقاضای ماشینآلات صنایع غذایی این کشور طی یک دهه گذشته بهطور متوسط سالانه حدود ۵ تا ۷ درصد رشد کرده است.
تقاضای تجهیزات در سال مالی ۲۰۲۴ به حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ میلیارد روپیه رسیده و واردات نیز حدود ۷۰ میلیارد روپیه بوده است.
نکته مهمتر این است که واردات ماشینآلات و قطعات صنایع غذایی در فاصله سالهای مالی ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴ با نرخ رشد مرکب سالانه حدود ۱۶.۳ درصد افزایش یافته است. این سرعت رشد نشان میدهد توسعه کارخانههای بزرگتر، افزایش فرآوری و حرکت به سمت خطوط دقیقتر و خودکارتر، تقاضا برای فناوری خارجی را تقویت کرده است.
منبع: وزارت صنایع فرآوری مواد غذایی هند – مطالعه عرضه و تقاضای ماشینآلات
هند در عین حال صنعت ماشینسازی داخلی قابل توجهی دارد. بنابراین این بازار را نباید صرفاً یک بازار وارداتی تصور کرد؛ شرکت خارجی باید در بخشی وارد شود که مزیت فنی، اقتصادی یا خدماتی مشخصی نسبت به سازندگان هندی داشته باشد.
هند چه نوع ماشینآلات صنایع غذایی وارد میکند؟
آمار تجارت سال ۲۰۲۴ نشان میدهد واردات هند در چند گروه مهم ماشینآلات قابل توجه بوده است.
ماشینآلات نانوایی و تولید ماکارونی: حدود ۷۲.۸ میلیون دلار
ماشینآلات تولید شیرینی، کاکائو و شکلات: حدود ۶۹.۹ میلیون دلار
ماشینآلات فرآوری میوه، آجیل و سبزی: حدود ۵۸.۲ میلیون دلار
ماشینآلات لبنی: حدود ۱۸.۱ میلیون دلار
ماشینآلات آمادهسازی گوشت و مرغ: حدود ۱۶.۳ میلیون دلار
این ارقام کل بازار ماشینآلات صنایع غذایی هند نیستند؛ بلکه مربوط به چند گروه مشخص تعرفهای هستند و نشان میدهند در چه حوزههایی تجارت وارداتی واقعی و قابل اندازهگیری وجود دارد.
منابع:
بانک جهانی و آمار تجارت سازمان ملل – ماشینآلات نانوایی
بانک جهانی و آمار تجارت سازمان ملل – ماشینآلات شیرینی و شکلات
بانک جهانی و آمار تجارت سازمان ملل – ماشینآلات فرآوری میوه و آجیل
کدام صنایع هند وابستگی بیشتری به تجهیزات خارجی دارند؟
یکی از مهمترین یافتههای مطالعه رسمی هند، تفاوت شدید وابستگی وارداتی بین بخشهای مختلف صنایع غذایی است.
برآورد کلی گزارش چنین است:
- گوشت و فرآوردههای گوشتی: وابستگی بسیار بالا، بهخصوص در کشتار، استخوانگیری، برش و بستهبندی
- استخراج عصارهها و ترکیبات گیاهی: بیش از ۵۰ درصد برای شرکتهای بزرگ
- شیرینی، شکلات و نانوایی: حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد
- نوشیدنی: حدود ۲۵ تا ۳۵ درصد
- روغن خوراکی: حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد
- غذاهای آماده و نیمهآماده: حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد
- میوه و سبزی: حدود ۱۵ تا ۲۵ درصد
- زنجیره سرد: حدود ۱۵ تا ۲۵ درصد
- تجهیزات آزمایشگاهی: حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد
- غلات و حبوبات: حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد
- لبنیات: حدود ۵ تا ۱۵ درصد
- چای و قهوه: حدود ۵ تا ۱۵ درصد
- ادویه: حدود ۵ تا ۱۰ درصد
- شکر: حدود صفر تا ۱۰ درصد
منبع: وزارت صنایع فرآوری مواد غذایی هند – وابستگی وارداتی بخشهای مختلف
این اطلاعات برای شرکت ایرانی بسیار مهم است، زیرا نشان میدهد سرمایهگذاری برای بازاریابی در همه بخشها توجیه یکسانی ندارد.
فرآوری گوشت و مرغ؛ یکی از بالاترین وابستگیها به واردات
صنعت گوشت و مرغ یکی از بخشهایی است که شرکتهای بزرگ هندی همچنان برای برخی فناوریها به تجهیزات خارجی وابستگی زیادی دارند.
تجهیزات مربوط به:
- کشتار صنعتی
- استخوانگیری
- برش
- چرخکردن
- اختلاط
- پرکردن
- سردسازی
- کنترل بهداشت
- بستهبندی
از مهمترین گروههای مورد استفاده هستند.
مطالعه رسمی هند تأکید میکند که تجهیزات وارداتی این بخش علاوه بر فناوری بالاتر، معمولاً در کاهش ضایعات، دقت برش، طراحی بهداشتی و قابلیت شستوشو نیز مزیت دارند.
در سال ۲۰۲۴، هند حدود ۱۶.۳ میلیون دلار ماشینآلات آمادهسازی گوشت و مرغ وارد کرد. هلند با بیش از ۹ میلیون دلار بزرگترین تأمینکننده بود و پس از آن چین، آلمان، ایتالیا و اسپانیا قرار داشتند.
منابع:
وزارت صنایع فرآوری مواد غذایی هند
بانک جهانی و آمار تجارت سازمان ملل – ماشینآلات گوشت و مرغ
برای ماشینساز ایرانی، این بخش از نظر میزان وابستگی وارداتی جذاب است؛ اما ورود به آن بدون اثبات کیفیت ساخت، طراحی بهداشتی و خدمات پس از فروش دشوار خواهد بود.
نانوایی، شیرینی و شکلات؛ یکی از روشنترین بازارهای وارداتی
در سال ۲۰۲۴، هند حدود ۷۲.۸ میلیون دلار ماشینآلات نانوایی و تولید ماکارونی وارد کرد.
چین با حدود ۱۶.۹ میلیون دلار بزرگترین تأمینکننده بود و پس از آن آلمان، ایتالیا و اتریش قرار داشتند.
هند همچنین حدود ۶۹.۹ میلیون دلار ماشینآلات تولید شیرینی، کاکائو و شکلات وارد کرده است.
منابع:
بانک جهانی و آمار تجارت سازمان ملل – تجهیزات نانوایی و ماکارونی
بانک جهانی و آمار تجارت سازمان ملل – تجهیزات شیرینی و شکلات
مطالعه وزارت صنایع فرآوری مواد غذایی هند نیز وابستگی وارداتی این بخش را حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد برآورد کرده است.
منبع: وزارت صنایع فرآوری مواد غذایی هند
این بخش برای ایران قابل توجه است، زیرا ماشینسازان ایرانی در حوزههایی مانند شیرینی، بیسکویت، شکلات، نان و محصولات آردی تجربه تولید دارند.
اما شرکت ایرانی باید توجه کند که در هند با تجهیزات چینی از نظر قیمت و با تولیدکنندگان آلمانی، ایتالیایی و ترکیهای از نظر فناوری و سابقه بازار رقابت خواهد کرد.
فرآوری میوه، سبزی و خشکبار؛ بخش مهم برای ماشینسازان ایرانی
این بخش از دید ایران اهمیت ویژهای دارد.
هند در سال ۲۰۲۴ حدود ۵۸.۲ میلیون دلار ماشینآلات فرآوری میوه، آجیل و سبزی وارد کرد و یکی از بزرگترین بازارهای وارداتی جهان در این گروه بود.
هلند بهتنهایی بیش از ۲۷ میلیون دلار از این بازار را تأمین کرد و پس از آن چین، آمریکا، ویتنام و بلژیک قرار داشتند.
منبع: بانک جهانی و آمار تجارت سازمان ملل – ماشینآلات میوه، آجیل و سبزی
وابستگی کلی این بخش به ماشینآلات خارجی حدود ۱۵ تا ۲۵ درصد برآورد شده است.
تجهیزاتی مانند:
- شستوشو
- سورت و درجهبندی
- پوستگیری
- برش
- خردکردن
- آبگیری
- خشککردن
- انجماد
- پوره و کنسانتره
- فرآوری آجیل و خشکبار
در این بخش کاربرد دارند.
منبع: وزارت صنایع فرآوری مواد غذایی هند
برای شرکتهای ایرانی فعال در خطوط خرما، پسته، خشکبار، میوه خشک و فرآوری محصولات باغی، این بخش میتواند یکی از منطقیترین حوزهها برای مطالعه عمیقتر باشد.
این فرصت با تجارت موجود محصولات غذایی ایران و هند نیز ارتباط مستقیم دارد:
بررسی محصولات غذایی دارای فرصت صادراتی ایران در هند
نوشیدنی؛ تقاضا برای تجهیزات دقیقتر و خودکارتر
وابستگی صنعت نوشیدنی هند به ماشینآلات خارجی حدود ۲۵ تا ۳۵ درصد برآورد شده است.
بر اساس مطالعه رسمی هند، تولیدکنندگان بزرگ این صنعت بخشی از تجهیزات پیشرفته خود را از خارج تأمین میکنند؛ از جمله:
- سامانههای پیشرفته اختلاط
- تجهیزات کربناسیون
- فیلتراسیون پیشرفته
- خطوط پرسرعت تولید
- تجهیزات فرآوری آبمیوه
- سامانههای پیشرفته جداسازی
- تجهیزات کنترل دقیق فرآیند
گزارش همچنین اشاره میکند که سامانههای پرسرعت بطری، قوطی، کربناسیون و فیلتراسیون از جمله تجهیزات وارداتی این بخش هستند.
منبع: وزارت صنایع فرآوری مواد غذایی هند – بخش نوشیدنی
بنابراین در این بازار فقط قیمت دستگاه تعیینکننده نیست. تولیدکننده هندی به دقت فرآیند، یکنواختی محصول، مصرف انرژی و توان تولید با سرعت بالا نیز توجه میکند.
غذاهای آماده و نیمهآماده؛ فرصت ناشی از خودکارسازی
وابستگی این بخش به تجهیزات وارداتی حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد برآورد شده است.
با توسعه شهرنشینی و مصرف غذاهای آماده، خطوط تولید به سمت خودکارسازی بیشتر حرکت کردهاند.
در این خطوط، تجهیزاتی مانند:
- پخت و سرخکردن
- اختلاط
- شکلدهی
- کنترل دما
- انتقال محصول
- تشخیص فلز
- کنترل کیفیت
- بستهبندی
اهمیت بیشتری پیدا میکنند.
مطالعه رسمی هند نشان میدهد بیش از نیمی از کارخانههای بررسیشده دارای سطح قابل توجهی از خودکارسازی هستند و نیاز به تجهیزات دقیقتر در حال افزایش است.
منبع: وزارت صنایع فرآوری مواد غذایی هند – مطالعه ماشینآلات صنایع غذایی
این یعنی بخشی از بازار هند دیگر فقط خریدار یک دستگاه مستقل نیست؛ بلکه به دنبال خطوط یکپارچه و کاهش وابستگی به نیروی انسانی است.
زنجیره سرد؛ فرصت فراتر از سالن کارخانه
تقاضای تجهیزات صنایع غذایی هند فقط به خطوط داخل کارخانه محدود نمیشود.
تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶، دولت هند در قالب برنامه اصلی توسعه صنایع غذایی ۱٬۷۳۵ پروژه را تصویب کرده بود که ۱٬۲۵۶ پروژه از آنها عملیاتی شدهاند.
این پروژهها حدود ۲۹.۴ میلیون تن در سال ظرفیت فرآوری و نگهداری ایجاد کردهاند.
در بخش زنجیره سرد نیز ۴۰۹ پروژه تصویب و ۳۱۱ پروژه عملیاتی شده است.
منبع: دولت هند – وضعیت برنامه توسعه صنایع غذایی تا ژوئن ۲۰۲۶
وابستگی وارداتی تجهیزات زنجیره سرد برای برخی اجزا حدود ۱۵ تا ۲۵ درصد برآورد شده است.
بنابراین حوزههایی مانند:
- سردخانه
- تونل انجماد
- انجماد سریع
- کنترل دما و رطوبت
- اتاق رسیدن میوه
- سامانههای سرمایش صنعتی
- فناوری کاهش مصرف انرژی
نیز بخشی از فرصت ماشینآلات صنایع غذایی هند هستند.
لبنیات؛ صنعت بزرگ اما بازار وارداتی محدودتر
هند یکی از بزرگترین تولیدکنندگان شیر جهان است، اما وابستگی صنعت لبنی آن به ماشینآلات خارجی نسبت به برخی بخشهای دیگر پایینتر است.
مطالعه رسمی هند میزان وابستگی این صنعت به واردات را حدود ۵ تا ۱۵ درصد برآورد میکند.
در سال ۲۰۲۴، هند حدود ۱۸.۱ میلیون دلار ماشینآلات لبنی وارد کرد.
سوئد، آلمان، لهستان، ایتالیا و ترکیه مهمترین تأمینکنندگان این بازار بودند.
منبع: بانک جهانی و آمار تجارت سازمان ملل – ماشینآلات لبنی هند
این داده نشان میدهد صرفاً بزرگی صنعت لبنی هند دلیل کافی برای اولویتدادن به آن نیست.
فرصت شرکت خارجی بیشتر در دستگاههایی خواهد بود که فناوری پیشرفتهتر، کنترل دقیقتر، بهرهوری بالاتر یا توان تولید محصولات تخصصی ارائه کنند.
در کدام بخشها فرصت وارداتی کمتر است؟
برای داشتن تصویر واقعبینانه، باید بخشهایی را که هند وابستگی کمتری به ماشینآلات خارجی دارد نیز در نظر گرفت.
براساس مطالعه رسمی:
ادویه: حدود ۵ تا ۱۰ درصد
شکر: صفر تا ۱۰ درصد
چای و قهوه: حدود ۵ تا ۱۵ درصد
لبنیات: حدود ۵ تا ۱۵ درصد
غلات و حبوبات: حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد
منبع: وزارت صنایع فرآوری مواد غذایی هند
در این بخشها، شرکت ایرانی برای ورود نیازمند یک مزیت مشخص مانند فناوری متفاوت، دستگاه تخصصی، قیمت رقابتی یا قابلیت سفارشیسازی است.
رقبای اصلی ماشینساز ایرانی در هند چه کشورهایی هستند؟
در سال مالی ۲۰۲۴، سهم کشورهای اصلی از واردات ماشینآلات و قطعات صنایع غذایی هند به این ترتیب بوده است:
چین: ۴۰.۸ درصد
آلمان: ۸ درصد
ایتالیا: ۷.۴ درصد
هلند: ۷.۴ درصد
ترکیه: ۴.۸ درصد
منبع: وزارت صنایع فرآوری مواد غذایی هند – کشورهای اصلی تأمینکننده
چین عمدتاً با قیمت رقابتی و دامنه وسیع تجهیزات حضور دارد.
کشورهای اروپایی بیشتر در ماشینآلات پیچیده، دقیق و دارای سطح بالای خودکارسازی جایگاه دارند.
ایتالیا در خطوط شیرینی، شکلات، ماکارونی و نانوایی حضور قوی دارد.
هلند در تجهیزات فرآوری میوه و سبزی و همچنین گوشت جایگاه مهمی دارد.
ترکیه نیز در بخش ماشینآلات شیرینی و شکلات، آسیاب و فرآوری آرد حضور قابل توجهی ایجاد کرده است.
در فاصله سالهای مالی ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴، واردات تجهیزات صنایع غذایی هند از ترکیه با نرخ رشد مرکب سالانه حدود ۱۶.۵ درصد افزایش یافته است.
این تجربه برای ماشینساز ایرانی قابل توجه است، زیرا نشان میدهد بازار هند فقط میان تجهیزات ارزان چینی و خطوط گران اروپای غربی تقسیم نشده است.
خریدار هندی چرا ماشین خارجی میخرد؟
مطالعه رسمی هند چند علت اصلی را برای انتخاب تجهیزات وارداتی مشخص میکند:
- فناوری پیشرفتهتر
- سطح بالاتر خودکارسازی
- مصرف انرژی بهتر
- کنترل دقیقتر فرآیند
- یکنواختی بیشتر محصول
- کاهش ضایعات
- طراحی بهداشتی بهتر
- ظرفیت تولید بالاتر
در مقابل، سازندگان داخلی هند دو مزیت مهم دارند:
قابلیت سفارشیسازی
و
دسترسی سریعتر به خدمات و قطعات یدکی
گزارش همچنین اشاره میکند که در برخی تجهیزات داخلی هنوز از نظر دقت، کیفیت ساخت و فناوری فاصلهای با محصولات پیشرفته وارداتی وجود دارد.
منبع: وزارت صنایع فرآوری مواد غذایی هند – ارزیابی تجهیزات داخلی و وارداتی
این موضوع برای شرکت ایرانی بسیار مهم است.
موفقیت در هند احتمالاً در نقطهای بین این دو گروه شکل میگیرد:
قیمت و انعطاف مناسب + فناوری قابل قبول + خدمات محلی قابل اعتماد
ماشینساز ایرانی با چه رویکردی وارد هند شود؟
ورود با یک کاتالوگ عمومی شامل تعداد زیادی ماشین نامرتبط معمولاً بهترین راه نیست.
شرکت بهتر است ابتدا یک حوزه مشخص انتخاب کند؛ برای مثال:
- خطوط خشکبار
- فرآوری میوه
- شیرینی و شکلات
- نان و محصولات آردی
- نوشیدنی
- گوشت و مرغ
سپس همان بازار را عمیق بررسی کند.
داشتن شریک خدماتی یا نماینده فنی در هند نیز اهمیت زیادی دارد؛ زیرا یکی از نگرانیهای اصلی خریدار درباره دستگاه وارداتی، دسترسی به قطعات و خدمات پس از فروش است.
علاوه بر این، شرکت ایرانی نباید فقط «قیمت دستگاه» را بفروشد.
خریدار صنعتی میخواهد بداند:
- ظرفیت خط چقدر افزایش مییابد؟
- مصرف انرژی چقدر است؟
- ضایعات چقدر کاهش مییابد؟
- چه میزان نیروی انسانی کمتر لازم است؟
- زمان توقف و شستوشو چقدر است؟
- هزینه نگهداری سالانه چقدر خواهد بود؟
در نهایت، داشتن یک پروژه نمونه در هند میتواند از دهها بروشور و معرفی عمومی مؤثرتر باشد.
کدام مناطق هند برای فروش تجهیزات اهمیت بیشتری دارند؟
مطالعه رسمی هند چند خوشه مهم ماشینسازی و صنایع غذایی را مشخص میکند.
در غرب هند، ماهاراشترا و گجرات و شهرهایی مانند بمبئی، پونا و احمدآباد از مراکز مهم صنایع غذایی و تجهیزات مرتبط هستند.
در جنوب، بنگلور، چنای، حیدرآباد و کویمباتور در ماشینآلات غلات، تنقلات، بستهبندی و خطوط پیشرفته تولید اهمیت دارند.
در شمال، دهلی، نویدا، گورگائون و سونیپت از مراکز مهم تولید و فرآوری مواد غذایی هستند.
منبع: وزارت صنایع فرآوری مواد غذایی هند – خوشههای اصلی صنعت
بنابراین «بازار هند» یک منطقه واحد نیست و شرکت ایرانی باید منطقه هدف را بر اساس نوع دستگاه و صنایع مصرفکننده آن انتخاب کند.
برنامههای توسعه هند چگونه تقاضای ماشینآلات را تقویت میکنند؟
دولت هند همچنان سرمایهگذاری در توسعه ظرفیت فرآوری مواد غذایی را حمایت میکند.
تا ژوئن ۲۰۲۶، مجموع پروژههای تصویبشده در برنامه اصلی توسعه صنایع غذایی به ۱٬۷۳۵ پروژه رسیده بود و ۱٬۲۵۶ پروژه عملیاتی شده بودند.
این پروژهها بیش از ۲۹ میلیون تن ظرفیت سالانه فرآوری و نگهداری ایجاد کردهاند.
منبع: دولت هند – برنامه توسعه ظرفیت صنایع غذایی
این حمایتها مستقیماً به معنی خرید دستگاه خارجی نیستند، اما با افزایش سرمایهگذاری در کارخانهها و زیرساختهای غذایی، تقاضا برای تجهیزات نیز افزایش پیدا میکند.
استاندارد، ایمنی و طراحی بهداشتی اهمیت فزایندهای دارند
در صنایع غذایی، انتخاب ماشین فقط براساس ظرفیت و قیمت انجام نمیشود.
جنس سطوح تماس با غذا، مقاومت در برابر خوردگی، قابلیت شستوشو، دسترسی برای نظافت، جلوگیری از تجمع آلودگی و طراحی ایمن اهمیت زیادی دارند.
مطالعه رسمی وزارت صنایع فرآوری مواد غذایی هند اعلام میکند که استانداردهای تجهیزات غذایی هند در همه بخشها هنوز به اندازه برخی استانداردهای پیشرفته بینالمللی جزئی و گسترده نیستند، اما الزامات پایه برای مواد مناسب تماس با غذا و قابلیت نظافت وجود دارند و نیاز به توسعه استانداردهای دقیقتر نیز مورد تأکید قرار گرفته است.
منبع: وزارت صنایع فرآوری مواد غذایی هند – استانداردهای ماشینآلات صنایع غذایی
برای ماشینساز ایرانی، ارائه مستندات دقیق فنی، جنس مواد، مصرف انرژی، شرایط شستوشو و ایمنی دستگاه میتواند نقش مهمی در تصمیم خریدار صنعتی داشته باشد.
آیا فروش مستقیم مناسب است یا حضور شریک هندی؟
برای دستگاههای ساده و کمارزش، فروش مستقیم ممکن است عملی باشد.
اما هرچه خط تولید پیچیدهتر و ارزش قرارداد بیشتر شود، نیاز به حضور محلی نیز افزایش پیدا میکند.
مدلهای قابل بررسی عبارتاند از:
- نماینده فروش و خدمات
- شریک فنی هندی
- شرکت نصب و راهاندازی محلی
- نگهداری قطعات پرمصرف در هند
- همکاری با یک سازنده هندی برای تکمیل خط
- مونتاژ یا تولید مشترک در صورت رسیدن فروش به حجم مناسب
هند خود دارای صنعت ماشینسازی گستردهای است. بنابراین در بعضی موارد، همکاری صنعتی با سازنده هندی میتواند منطقیتر از فروش یک خط کاملاً وارداتی باشد.
چه شرکتهای ایرانی باید این بازار را جدیتر بررسی کنند؟
بر اساس ساختار بازار، حوزههای زیر برای مطالعه بیشتر مناسبتر به نظر میرسند:
- ماشینآلات شیرینی، شکلات و بیسکویت
- خطوط نان و محصولات آردی
- تجهیزات فرآوری میوه و سبزی
- خطوط خرما، پسته و خشکبار
- تجهیزات خشککردن
- ماشینآلات سورت و درجهبندی
- تجهیزات نوشیدنی
- تجهیزات آمادهسازی گوشت و مرغ
- خطوط غذاهای آماده
- تجهیزات سرمایش و انجماد صنعتی
- تجهیزات کنترل کیفیت
- خطوط تخصصی با سطح بالای خودکارسازی
در مقابل، ورود به بخشهایی مانند تجهیزات عمومی شکر، ادویه یا برخی ماشینآلات ساده غلات بدون مزیت مشخص دشوارتر خواهد بود.
قبل از ورود به بازار هند چه چیزهایی باید بررسی شود؟
برای ماشینساز ایرانی مسیر منطقی میتواند چنین باشد:
۱. تعیین دقیق دستگاه یا خط هدف
۲. مشخصکردن کد تعرفه دستگاه
۳. بررسی واردات چندساله هند در همان کد
۴. شناسایی کشورهای اصلی تأمینکننده
۵. مقایسه دستگاه ایرانی با نمونههای هندی، چینی و اروپایی
۶. بررسی استانداردها و الزامات فنی
۷. شناسایی مناطق صنعتی و مشتریان هدف
۸. تعیین مدل خدمات پس از فروش
۹. محاسبه هزینه حمل، تعرفه، نصب و راهاندازی
۱۰. یافتن نماینده یا شریک فنی
۱۱. برنامهریزی برای تأمین قطعات یدکی
۱۲. مذاکره با مشتریان مشخص و هدفمند
نمایشگاههای تخصصی میتوانند ابزار مناسبی برای ملاقات با تولیدکنندگان و خریداران هندی باشند؛ اما ارزش آنها زمانی بیشتر میشود که شرکت از قبل بازار، مشتری و مزیت فنی خود را مشخص کرده باشد.
جمعبندی؛ فرصت واقعی هند در شکاف فناوری قرار دارد
هند در سال مالی ۲۰۲۴ حدود ۷۰ میلیارد روپیه ماشینآلات و تجهیزات صنایع غذایی وارد کرده و وابستگی کلی بازار به واردات حدود ۱۶.۵ تا ۱۷.۵ درصد بوده است.
اما فرصت اصلی در همه بخشها یکسان نیست.
وابستگی بالاتر به تجهیزات خارجی در حوزههایی مانند:
گوشت و مرغ
شیرینی، شکلات و نانوایی
نوشیدنی
غذاهای آماده
فرآوری میوه و سبزی
و
برخی تجهیزات زنجیره سرد و فناوریهای پیشرفته
دیده میشود.
در مقابل، هند خود تولیدکننده ماشینآلات است و در بسیاری از تجهیزات عمومی و ساده توان داخلی قابل توجهی دارد.
بنابراین شرکت ایرانی نباید با این فرض وارد بازار شود که «هند بزرگ است، پس هر ماشین غذایی در آن مشتری خواهد داشت».
فرصت واقعی زمانی ایجاد میشود که دستگاه ایرانی بتواند یکی از شکافهای مشخص بازار را پوشش دهد:
فناوری بهتر از نمونه داخلی
قیمت رقابتیتر از نمونه پیشرفته اروپایی
سفارشیسازی متناسب با کارخانه هندی
و مهمتر از همه:
خدمات و قطعاتی که خریدار بتواند به آنها اعتماد کند.
این ترکیب است که میتواند بازار بزرگ هند را به یک فرصت عملی برای ماشینساز ایرانی تبدیل کند.
منابع و مراجع
اطلاعات این مقاله بر اساس منابع رسمی هند و دادههای معتبر تجارت بینالمللی تهیه شده است. آمار تفصیلی ماشینآلات عمدتاً مربوط به سال مالی یا سال تقویمی ۲۰۲۴ است و وضعیت برنامههای توسعه صنایع غذایی تا ژوئن ۲۰۲۶ بهروزرسانی شده است.
- وزارت صنایع فرآوری مواد غذایی هند – مطالعه رسمی عرضه و تقاضای ماشینآلات
- وزارت صنایع فرآوری مواد غذایی هند – گزارشها و مطالعات تخصصی
- دولت هند – برنامههای توسعه صنایع غذایی
- وزارت بازرگانی و صنعت هند – سامانه آمار تجارت خارجی
- بانک جهانی و آمار تجارت سازمان ملل – ماشینآلات نانوایی
- بانک جهانی و آمار تجارت سازمان ملل – ماشینآلات شیرینی و شکلات
- بانک جهانی و آمار تجارت سازمان ملل – ماشینآلات فرآوری میوه و آجیل
- بانک جهانی و آمار تجارت سازمان ملل – ماشینآلات گوشت و مرغ
- بانک جهانی و آمار تجارت سازمان ملل – ماشینآلات لبنی
توضیح: ارقام مربوط به گروههای مختلف ماشینآلات براساس کدهای تعرفهای جداگانه استخراج شدهاند و نباید مجموع آنها بهعنوان اندازه کل بازار در نظر گرفته شود. برای تصمیم صادراتی درباره یک دستگاه مشخص، آخرین آمار همان کد تعرفه باید جداگانه بررسی شود.